Năng lực tiềm ẩn (Hidden Potential by Adam Grant)

Một trong những kỹ năng quan trọng mình học được từ khóa Master là tư duy học thuật. Tức là cách suy luận dựa trên các bằng chứng thực nghiệm (đã được nghiên cứu, chứng minh bằng con số) thay vì dựa vào những niềm tin cũ, mặc định đã có. Ban đầu, mình cảm thấy kiểu văn phòng này khá khô khan, phải mất gần 1 năm mới làm quen được với nó.

Cuốn gần đây mình đọc là Hidden Potential của Adam Grant, một giáo sư tâm lý học người Mỹ. Dưới đây cũng là một số phát hiện thú vị như thế được chia sẻ trong sách, dựa trên dữ liệu thay vì logic đơn thuần.

Giả định cơ sở: Tất cả chúng ta đều có những năng lực tiềm ẩn cần được khai phá.

Qua những câu chuyện thành công vượt khó của nhiều người, trong nhiều lĩnh vực khác nhau trên thế giới, Adam Grant cho rằng tất cả chúng ta đều có những năng lực tiềm ẩn. Việc những năng lực đó không được thể hiện ở những năm đầu đời (người ta vẫn gọi là tài năng bẩm sinh), không có nghĩa là chúng không tồn tại.

Mỗi cá nhân cần tự nhận thức để nuôi dưỡng và phát triển năng lực tiềm ẩn của mình (1), gia đình và thầy cô cần ghi nhận và hỗ trợ (2), và rộng hơn nữa, xã hội cần thay đổi hệ thống, cấu trúc giáo dục để tạo cơ hội cho tất cả mọi người (3).

Đó là nền tảng để Adam Grant viết nên cuốn sách này.

1. Giáo viên mầm non có thể ảnh hưởng đáng kể đến…thu nhập của bạn trong tương lai.

Trong 1 dự án nghiên cứu giáo dục ở bang Tennessee (STAR project – từ những năm 1980s), dựa trên hơn 11 ngàn giáo viên và học sinh mầm non được lựa chọn ngẫu nhiên, các nhà khoa học phát hiện ra rằng: “Khi được phân lớp ngẫu nhiên, những học sinh được giảng dạy bởi giáo viên giàu kinh nghiệm (đặc biệt là intrinsic characteristics) có thu nhập cao hơn một cách đáng kể so với những học sinh cùng lứa khi họ trưởng thành (25-27 tuổi).

Sự khác biệt này không nằm ở những kỹ năng về nhận thức được giảng dạy (cognitive skills – như khả năng đọc và tính toán), mà lại nằm ở những phẩm chất đặc biệt khác mà giáo viên đã trang bị cho họ, ví dụ như: Tính chủ động (proactive), khả năng hoa nhập (prosocial), tính kỷ luật (disciplined), sự quyết tâm (determined).

Những phẩm chất đặc biệt đó được Adam Grant gọi là Character Skills.

2. Scaffolding – Phương pháp giàn giáo

Nỗ lực của cá nhân dựa vào những phẩm chất đặc biệt (character skills) là không đủ, trong rất nhiều trường hợp, những đứa trẻ vẫn cần có sự giúp đỡ từ giáo viên, cha mẹ và những người xung quanh. Giải pháp hỗ trợ chung được tác giả đưa ra đó là Scaffolding.

Trong cuốn sách của mình, tác giả đưa ra một khái niệm nữa, gọi là Scaffolding – phương pháp giàn giáo, là một trong những phương pháp được áp dụng phổ biến trong giáo dục. Giống như việc xây dựng một ngôi nhà, khi những giàn giáo được dựng lên để hỗ trợ việc xây dựng được nhanh chóng và đạt được 1 tầm cao mới, giáo viên và phụ huynh có thể tạo động lực cho các bạn nhỏ trong những giai đoạn đầu tiên, giúp chúng tìm tòi khám phá ra niềm đam mê của mình. Khi bộ khung đã cứng, sự hỗ trợ này có thể dần dần được gỡ bỏ để các bạn tự đi trên đôi chân của mình, chinh phục các thử thách cao hơn.

3. Giáo viên chủ nhiệm trong nhiều năm học đầu đời tạo nên sự thành công của nền giáo dục Phần Lan.

Trong một cuộc nghiên cứu tại Mỹ, các nhà kinh tế học khi tìm hiểu về những lứa học sinh có kết quả tiến bộ vượt trội, họ ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng, sự tiến bộ này không nằm ở chất lượng giáo viên mà lại là ở một yếu tố khác. Những học sinh đó được giảng dạy cùng một giáo viên qua 2 năm liên tiếp.

Kết quả tương tự được tìm thấy ở hệ thống giảng dạy của một số quốc gia đứng đầu trên thế giới về giáo dục (thông qua Chương trình đánh giá PISA) như: Phần Lan, Estonia và Nhật Bản.

Với vòng lặp trong giảng dạy (looping), học sinh được gắn kết với giáo viên trong 3 đến 4 năm học đầu đời, đôi khi là nhiều hơn. Điều này tạo nên sự gắn kết và thấu hiểu tốt hơn giữa học sinh và giáo viên, tạo ra cơ hội cho trẻ khám phá, phát triển những tiềm năng của mình.

Theo Adam Grant, để xây dựng được một nền giáo dục tốt, cần thay đổi từ gốc rễ, là những giả định nền tảng (những điều chúng ta mặc nhiên là đúng); từ đó chúng ta mới có thể chuyển đổi, định hướng sang những giá trị đúng (những điều chúng ta coi là quan trọng) và cuối cùng là mới là điều chỉnh những điều chúng ta làm, theo một cách hiệu quả hơn.

Đầu năm tranh thủ viết nhanh, tóm gọn, vậy mà coi lại vẫn thấy hơi dài. Hy vọng cuối năm biết cách viết gọn hơn.

Chúc cả nhà năm mới thông tuệ!

5/5 - (1 vote)

Đăng ký bản tin để nhận thêm những thông tin thú vị khác nhé!

Don't worry, I hate spam too!

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

LET’S KEEP IN TOUCH!

Để lại thông tin để mình có thể liên hệ với bạn trong tương lai.